Jak rozliczyć podatek w UK? Kompletny poradnik dla Polaków

Czym jest Self Assessment?

Self Assessment to system, w którym HMRC (brytyjski odpowiednik urzędu skarbowego) wymaga od Ciebie samodzielnego obliczenia i zapłacenia podatku. W przeciwieństwie do pracowników zatrudnionych na umowę PAYE (gdzie pracodawca automatycznie potrąca podatek), jeśli masz dodatkowe dochody lub jesteś samozatrudniony, musisz złożyć roczne zeznanie podatkowe.

Główny formularz nazywa się SA100 (Self Assessment Tax Return). W zależności od Twojej sytuacji, możesz potrzebować dodatkowych formularzy:

SA102 — jeśli masz dochody z zatrudnienia (Employment)
SA103S — jeśli jesteś samozatrudniony (self-employed)
SA105 — jeśli wynajmujesz nieruchomość w UK
SA106 — jeśli masz dochody spoza UK (np. wynajem w Polsce)

Kto musi złożyć Self Assessment?

Musisz złożyć zeznanie, jeśli w roku podatkowym 2025–26 (6 kwietnia 2025 – 5 kwietnia 2026) miałeś:

Dochody z działalności na własny rachunek (self-employed) powyżej £1.000
Dochody z wynajmu powyżej £2.500 netto (po kosztach)
Dochody z dywidend jako dyrektor spółki Ltd
Dochody spoza UK (Polska itp.) — nawet niewielkie
Łączne dochody powyżej £100.000 (nawet jeśli jesteś pracownikiem PAYE)
Otrzymałeś list od HMRC z prośbą o złożenie zeznania

⚠️ Ważne: Jeśli HMRC zarejestrował Cię w systemie Self Assessment, musisz złożyć zeznanie nawet jeśli nie masz podatku do zapłacenia. W przeciwnym razie grozi Ci kara w wysokości £100.

Terminy dla roku 2025–26

5 października 2026

Rejestracja

Jeśli po raz pierwszy składasz Self Assessment, musisz się zarejestrować do tej daty.

31 października 2026

Zeznanie papierowe

Jeśli wysyłasz zeznanie pocztą (zalecane: online jest prostsze).

31 stycznia 2027

Zeznanie online + zapłata

Główny termin. Możesz złożyć online i zapłacić podatek.

31 lipca 2027

Płatność zaliczkowa

Druga rata zaliczki na podatek za następny rok (Payment on Account).

Jak się zarejestrować?

Jeśli nigdy wcześniej nie składałeś Self Assessment:

Utwórz konto na GOV.UK — przejdź do gov.uk/register-for-self-assessment i wybierz powód (self-employed, wynajem, itp.)
Otrzymasz UTR (Unique Taxpayer Reference) — 10-cyfrowy kod wysyłany przez HMRC pocztą w ciągu 10 dni roboczych. Zachowaj go — będziesz go używać zawsze.
Utwórz Government Gateway ID — konto online, przez które uzyskujesz dostęp do systemu HMRC.
Aktywuj Self Assessment na swoim koncie online — może to potrwać jeszcze kilka dni.

💡 Wskazówka: Jeśli nie otrzymałeś UTR po 3 tygodniach, zadzwoń do HMRC: 0300 200 3310. Upewnij się, że Twój adres jest prawidłowo zarejestrowany.

Jakie koszty mogę odliczyć jako samozatrudniony?

Jeśli jesteś samozatrudniony, podatek obliczany jest od zysku (przychody minus koszty uzyskania przychodu), a nie od przychodów brutto. Koszty podlegające odliczeniu obejmują:

🚗

Transport

Paliwo, ubezpieczenie, serwis (proporcjonalnie do użytku służbowego). Lub 45p za milę przez pierwsze 10.000 mil.

📱

Telefon i internet

Proporcjonalnie do użytku służbowego (np. 60% business = odliczasz 60% rachunku).

🖥️

Sprzęt

Laptop, narzędzia. Annual Investment Allowance pozwala na pełne odliczenie.

🏠

Praca z domu

£6/tydzień ryczałtem (bez rachunków) lub na podstawie rzeczywistych kosztów.

👔

Odzież robocza

Mundury i odzież ochronna. Nie zwykła odzież.

📚

Szkolenia i kursy

Kursy związane z Twoją obecną działalnością (nie zmiana kariery).

💼

Księgowy i oprogramowanie

Usługi księgowego i oprogramowanie do rachunkowości są w 100% odliczalne.

🏥

Ubezpieczenie zawodowe

Public liability, professional indemnity insurance.

Jak obliczany jest podatek? (2025–26)

Podatek dochodowy w UK działa progresywnie — im więcej zarabiasz, tym wyższa stawka:

Przedział	Roczny dochód	Stawka podatku
Personal Allowance	£0 – £12.570	0% (Brak podatku)
Basic Rate	£12.571 – £50.270	20% (Stawka podstawowa)
Higher Rate	£50.271 – £125.140	40% (Stawka wyższa)
Additional Rate	Powyżej £125.140	45% (Stawka dodatkowa)

Oprócz Income Tax, jeśli jesteś samozatrudniony, płacisz również National Insurance Class 4: 6% od zysków między £12.570–£50.270 i 2% powyżej £50.270.

🧮 Oblicz swój podatek z naszym darmowym kalkulatorem →

Najczęstsze błędy Polaków w UK

❌

Niezarejestrowanie się na czas

✅Zarejestruj się najpóźniej do 5 października po pierwszym roku podatkowym, w którym masz dochody do zadeklarowania. Kara za spóźnienie zaczyna się od £100.

❌

Niezgłaszanie dochodów z Polski

✅Jeśli jesteś rezydentem podatkowym w UK i masz dochody z Polski (wynajem, dywidendy, pensje), musisz je zadeklarować na SA106. Polska i UK mają umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania — nie zapłacisz podatku dwa razy.

❌

Brak przechowywania rachunków

✅HMRC może sprawdzić Twoje zeznanie przez 4 lata. Zachowaj wszystkie rachunki związane z działalnością zawodową. Możesz użyć aplikacji do skanowania (np. Dext, Hubdoc).

❌

Mylenie przychodu brutto z zyskiem

✅Podatek obliczany jest od zysku (przychody minus koszty), a nie od łącznej kwoty otrzymanej od klientów. Upewnij się, że prawidłowo wpisujesz koszty w SA103S.

❌

Zapominanie o Payment on Account

✅Jeśli Twój podatek przekracza £1.000, HMRC poprosi Cię o wpłacenie z góry 50% szacunkowego podatku na następny rok (termin: 31 lipca). Wielu jest tym zaskoczonych.

Jak wypełnić zeznanie krok po kroku?

Oficjalna wersja jest na stronie HMRC (gov.uk), ale może być myląca. TaxEase UK oferuje alternatywę: kreator w 15 krokach, po polsku, który:

Wyjaśnia każde pole z praktycznymi przykładami
Automatycznie oblicza podatek i NI
Pokazuje jak legalnie zmniejszyć podatek (optimizer)
Generuje raport PDF, który możesz przekazać księgowemu
Działa offline — Twoje dane nigdzie nie trafiają